Chắc hẳn bạn chẳng còn xa lạ với nhan đề của tác phẩm văn học này, ngay cả khi bạn chưa đọc, thì có lẽ đã nghe rất nhiều lần về Ông già và Biển cả. Vấn đề là tại sao tôi lại chọn tác phẩm này làm dàn ý và nhan đề cho bài viết? Nhanh thôi, chỉ cần 20 phút để đọc những gì sắp tới của bài viết kỳ 1 sẽ giúp bạn hình dung lý do lại sao tôi lại chọn nhan đề trên.
1. Tản mạn về biển cả
Một ngày đẹp trời đầu tuần cuối tháng 9, tất cả mọi người từ môi giới, nhà phân tích đến các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán đều hồi hộp theo dõi những tính hiệu kiểm tra nền tảng thị trường quanh con số 800 của VN-Index. ( đó quả thật là một thành quả trong suốt ròng rã 9 năm trời nuôi thị trường đi lên của những nhà đầu tư, chính sách và những môi giới đam mê với chứng khoán Việt Nam). Chính vì mốc điểm ngày hôm nay, tất cả chúng ta ai cũng có ít nhiều hoài niệm về giai đoạn 2007-2008, cái được gọi mệnh danh là "Cơn sóng thần cuối cùng" dập tắt mọi hi vọng kể cả của những người lạc quan nhất thời gian ấy.
Chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2007-2008 có thể ví như một ngõ ra êm ả, ít gợn sóng mà càng ra xa thì lại có càng nhiều cá lớn. Thị trường lúc ấy quả thật biết "chiều" người, hay có chăng là biết chiêu dụ nhà đầu tư khi liên tục đem đến những món "quà tặng" là những khoản lợi nhuận cực hời. Bạn có biết trước khi sóng thần, nước sẽ rút nhanh như thế nào không?
Những niềm vui chưa từng có đã đến với nhà đầu tư chứng khoán Việt Nam trước Tết Nguyên đán 2007. Từ tháng 11/2006 đến hết tháng 1/2007, VN-Index đã bùng nổ gấp đôi. Một cái Tết rất rộn ràng, khi hầu như ai cũng có thể khoe những thành tích kiếm tiền đáng nể. Mặc cho những lời khuyên, lời cảnh báo của những chuyên gia hàng hải. Dòng người vẫn xuôi theo dòng chảy cực nhanh khi nước rút để thi nhau ra biển lớn. Thị trường một lần nữa chiến thắng các nhà môi giới - phân tích trên con đường kiếm sự tin tưởng từ các nhà đầu tư bằng những đợt tăng chóng mặt.
2. Những ngọn sóng bắt đầu.
VN-Index đạt đỉnh vào ngày 12/3/2007 với mức cao nhất trong ngày hôm đó là 1.179,32 điểm. Suốt cả năm đó, thị trường còn có thêm hai đợt tăng nữa nhưng không tìm lại được đỉnh cao này, và xu hướng sụt giảm trở nên rõ ràng hơn từ tháng 11. Hàng chục ngàn tỷ đồng đã kẹt lại trong suốt sóng tăng cuối cùng, kéo dài từ tháng 9 đến tháng 11 năm đó...
Thị trường tăng trưởng nóng, không ai chịu thua ai, người ta chấp nhận vung tiền để mua bất kỳ loại tàu thuyền nào mà chẳng hề quan tâm đến chất lượng. Câu chuyện từ đây đã bắt đầu dễ hiểu. Vĩ mô đã trả lời bằng hàng loạt biến số như lạm phát, tăng trưởng tín dụng... Tiền bơm ra khỏi hệ thống ngân hàng mà chẳng hề quay trở lại vì ai ai cũng muốn đầu cơ vào tàu bè đi biển (các mã cổ phiếu, công ty). Tiền ra đi, trong khi không con cá nào kịp vào bờ để tạo ra dòng tiêu dùng. Từ đó, một bầu không khí áp lực đè lên thị trường tài chính Việt Nam. Những con sóng đã được tạo ra từ đó, người ta thậm chí còn giành nhau để về được đến nhà.
Lần đầu tiên, giới đầu tư biết đến một cách rộng rãi áp lực bán kỹ thuật từ hoạt động giải chấp chứ không phải từ tâm lý lo ngại rủi ro thông thường. Với mục đích ngăn đà suy giảm của thị trường, cơ quan quản lý thị trường chứng khoán cũng đã thực thi một số giải pháp. Trước hết, ngày 27/3/2008, biên độ dao động giá của HSX được hạ từ +/-5% xuống còn +/-1%, tại HNX được hạ từ +/-10% xuống +/-2%. Chỉ trong hơn 6 tháng đầu năm 2008, VN-Index đã sụt giảm trên 60% so với thời điểm cuối năm 2007. Trong 103 phiên giao dịch của giai đoạn này, có 71 phiên VN-Index giảm điểm. Đỉnh điểm là chuỗi 34 phiên giảm liên tiếp từ giữa tháng 4/2008 tới đầu tháng 6/2008.
3. Bài học từ biển khơi rộng lớn.
Với những chính sách cứu hộ, biện pháp điều chỉnh cực mạnh cho thị trường lúc bấy giờ. Vn-index đã tìm lại thăng bằng trên biển lớn. Người ta cùng nhau nuôi hi vọng từ những dấu hiệu lạc quan nhất. Sự ủng hộ của nhiều tổ chức với một thị trường non trẻ đã cho thấy sự kỳ vọng vào nền kinh tế Việt Nam. Tháng 7-8/2008 cũng là thời điểm thị trường tương đối lạc quan, niềm tin được cho là đã quay trở lại. Nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục mua mạnh, nhiều tổ chức nước ngoài đăng ký mua chứng khoán khối lượng lớn, giá cổ phiếu trên thị trường tăng dài ngày. Thị trường chứng khoán đang đi trước những chuyển biến vĩ mô.
Chính lúc ấy, lúc người ta ngỡ rằng mọi khó khăn đến từ chính nội tại một nền kinh tế đã được giải quyết ổn thỏa thì Biển cả đã dập tắt mọi hi vọng bằng một bài học từ bên ngoài. Con sóng cuối cùng mang tên Khủng hoảng tài chính toàn cầu đã không cho TTCK Việt Nam cơ hội.
Trong tuần từ 15-19/9 khi Lehman phá sản, khối ngoại bán ròng ở HSX trên 193,7 tỷ đồng. Như tuần sau đó, từ 22-26/9, lại có tới 511,5 tỷ đồng được rót ròng vào. Những hiệu ứng âm ỉ của sự kiện này đã bao trùm thị trường suốt 3 tháng còn lại của năm 2008 và kéo dài tới tận tháng 3/2009. Riêng trong 3 tháng cuối năm 2008, VN-Index sụt giảm gần 35% so với thời điểm ngày 26/9/2008 và sụt tiếp gần 22% nữa trong 3 tháng kế tiếp.
....Còn tiếp.
Đón xem Kỳ 2: Con cá của ông già Santiago - Bài học về quản trị rủi ro và chi phí đánh đổi (thứ 6 ngày 06/10/2017)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét